Ami ta bòikòt establesimentu pa ekspreshon rasista

28466209-1E57-450D-A3D1-38DCB5A0B921

Summary: One of the owners of the popular Miles Café in Pietermaai, Curaçao called the island of Curaçao a Monkey Island. You do not have to be a genius to recognize this as a racist slur against black and brown people here. His public outburst indicates the deep entrenchment of racial prejudices and stereotypes. That is why I’m boycotting this establishment.

Un di e doñonan di Miles Café den Pietermaai a yama Kòrsou un isla di makaku. Nos ta komprondé perféktamente ku esaki no tabata simplemente un ekspreshon di frustrashon, sino unu habièrtamente rasista ku den p.e. futbòl Oropeo ta mashá na moda kontra futbolistanan koló maron òf pretu. Vokabulario na tur idioma tin un kantidat grandi di palabra pa ekspresá frustrashon, pero e persona en kuestion deliberadamente a skohe e palabra “makaku” pa espresá su sentimentu di superioridat riba e rasa predominante riba nos isla. Esaki ta repudiabel i e ta bisa hopi di e tipo di karakter di e persona konserní.

Kiko nos por hasi? Rasistanan tambe tin derechi di ekspreshon di libertat. Lokual nos komo konsumidó por hasi ta boikotiá, esta no bai e establesimentu en kuestion. Esaki ta un poder ku e tin i ku e mester por usa: no gasta bo plaka einan i informá otronan di bo desishon i hustifikashon. Tambe tin hopi manera via medionan sosial pa atendé ku e ekspreshonnan denigrante di e persona en kuestion.

Ami a yega di bai na e establesimento konserní, pero lo mi no no hasi esaki mas. Tambe lo mi informá otronan, di e atake rasista aki. E kreashon di (mas) divishon i rasismo den nos komunidat ta intolerabel. Nos mester realisá ku lokual nos hasi òf keda sin hasi, lokual nos bisa òf keda sin bisa, tin konsekuensia.

Willemstad, Curaçao

Author: alexdavidrosaria

Alex Rosaria is from Curaçao. He has a MBA from University of Iowa. He was Member of Parliament, Minister of Economic Affairs, State Secretary of Finance and United Nations Development Programme Officer in Africa and Central America. He is an independent consultant active in Asia and the Pacific.

20 thoughts on “Ami ta bòikòt establesimentu pa ekspreshon rasista”

  1. Danki pa e artikel aki. Alex tabata sa ku e mr a rektifika su mes tambe i bied su excuus aan? Daarnaast mester inderdaad tene na kwenta ku den sierto cultura nan ta papia asina mahoso ku otro. No ku esei ta duna un rechtvaardiging pa e lokual ela bisa. Desalnietemin, mi ta haña ku den e tempunan hopi onstuimig ku nos ta aden aki, nos mester aporta na mas positivismo, compashon i enpatia pa otro. Nos tur di un of otro manera ta i a wordu afecta door di e virus i su gevolgennan i esunan ku ta zich hiervan bewust mester hasi si best i yuda e otronan ku ta bewust di e effect ku e crisis aki tin riba nan.

    Like

    1. Danki pa bo komentario. Mi a hustamente warda su reakshon promé ku ami a skibi algu. Mi no ta sinti ku su reakshon tabata sinsero. Es mas, e a warda te ora a kritik’é
      pa e duna lokual e a kere ta un despensa. Por sierto no ta promé biaha ku e ta ekspresá su mes ku palabranan diskriminatorio. Bo tin rason ku den e tempu aki no ta espasio pa rasismo, stereotipo i diskriminashon. P’esei mester aktua kontra di e tipo di atakenan aki. Tiponan rasista asina aki mester sinti (den nan pòtmòni) ku nan komportashon tin konsekuensia.

      Liked by 1 person

      1. Dank voor het delen van uw inzicht.
        Ik wist niet dat het niet de eerste keer was. Jammer. Laten wij, ongeacht, blijven hopen dat mensen alsnog in positieve zin kunnen veranderen.

        Like

    2. Nami opinion e meneer hulandes ei di e establisementu di caffe maills eno mester mes di pidi excuses mas pasombra ya nos tur sa laba kilo eta pensa di nos hende man gobiernu na turno mester kita su permid di opera nogoshi aki riba nos isla pasombra esi ta su pensamentu di mos hende nan eta un persona engrata di ta aki nan mester mande su luga bek

      Like

  2. Postivismo, kompashon i empatia mester a sali for di dje. E no por expresa su mes na e manera ei i bin pidi sorry despues. Duidelijk rasista i duidelijk loke ta na su kurason. Ela logra repudio den tur skina di e isla aki i lanta mas sentimientu ku no tatin mester den e tempu aki. No ta prome biaha i di niun manera por spreek goed descriminashon. Respèt mester bin di tur dos banda.

    Like

  3. Mi ta eens ku mester boycot luganan ku ta hasi un deklarashon of ta mustra rasismo pero its should count both ways. Ami ta hanja e palabra makamba rasista. Nos tur sa ku e palabra e ta denigrante. Tin hende ta huse komo kustumber i tin hende ta huse na un manera denigrante. E ta denigrante! Nan ta hulandes europeo pasombra nos tur ta hulandes. Banda di esei mi tin problema ku pasombra mi ta blanku, wowo blauw i kabei blond ta yamami makamba ni maske mi famia tin 200 anja riba e baranka aki. Mi ta un kurasoleño i mi ta orguyoso di esei. Banda di esei mi ta orguyoso i ta rekonse ku mi ta forma parti di un reino hulandes. Na prome luga Nos tur ta sudiadano di e mundu aki ku nos ta pretu, bruin, blanku of hel i yamando otro nomber no ta yuda ku nada.

    Like

    1. Mi a bai buska pa sa e woord makamba.

      Regelmatig duikt het woord op in tv programma’s of nieuwsberichten als er sprake is over Nederlanders op Curaçao. Makamba of Macamba. Door de Nederlander vertaalt als een scheldwoord wat de Curaçaoënaar zou gebruiken voor de Nederlanders. Echter weinig Nederlanders kennen de echte betekenis van het woord. Vraagt men echter aan een Curaçaoënaar naar het woord, dan geeft men aan dat het woord gebruikt wordt om iemand met een witte huid aan te duiden. Dus iedereen die is geboren en een witte huid heeft is voor de Curaçaoënaar een Makamba en heeft het niets met een scheldnaam of ongepaste uitdrukking te maken. Het zijn de Nederlanders zelf die aan het woord een negatieve lading zijn gaan geven en wat door de media nog extra wordt uitgebuit.

      Als men terug gaat kijken in de geschiedenis, vind men in de west- indische gids van 1932 een artikel van Jhr. L. C. van Panhuys, dat de heer C. Statius Muller geboren Curaçaoënaar, oud-administrateur van financiën en oud-lid van de raad van bestuur als jonge man meermalen, wanneer hij wel eens op een plantage logeerde, een neger, die aan het karnen was, liedjes hoorde zingen, waarvan hij geen enkel woord kon thuis brengen. De man noemde zijn zang canta Macamba wat in het algemeen vreemdelingen betekende. In die tijd dus vooral de Hollandse matrozen en soldaten. Maar het kan echter ook betekenen vreemde liedjes, d.w.z. liedjes uit een oude tijd die nu onverstaanbaar zijn geworden of liedjes die men van een vreemd volk heeft overgenomen. Waren het misschien de liederen die overgenomen waren van de Indianen de Arowakken, de Caquetias of de Caraiben?

      4b34eebe2a1bb2529e3837b6a47ed6a1_medium.In een brief van den heer C. H. de Goeje, die aan pater Euwens schreef op 15 Mei 1907: aanleiding van het gesprek op de boot over de oorsprong van het West-Indische Gids XVII 17 258 oorsprong en betekenis van het woord Makamba, wil ik u nog even mededelen, dat ik op twee plaatsen een soortgelijk woord tegenkwam; Het eerste bevindt zich in de Coppename een eilandje, genaamd Makambo (zie kaart van Rosevelt); Ten tweede werden de ontvluchten slaven en hun nakomelingen wonende aan sommige zijrivieren der Amazone, Muvambeiro’s De naam macamba wijst op Indiaanse afkomst, want aan de Coppename wonen inderdaad Indianen en wel van de stam der Caraïben. Niet iedereen zoekt echter in Indiaanse richting. Een artikel van M. J. W. over Kabaa, een centrale kweekschool in Oost-Afrika. Sprekende over de moeilijkheden van het missiewerk, noemt hij kleinere en grotere volksstammen, ieder met verschillende taal en gewoonten: Swahili, Giriama, Taita, Massai, Kikuyu, , enz. De beide laatste volksstammen, die samen ongeveer een miljoen zielen tellen, onderscheiden zich door een semitisch-taaie, inhalige en materialistische aard.. Onderscheiden zich daardoor ook de Hollanders
      op Curaçao en hebben ze daaraan de naam Macamba te danken?

      Nog minder plezierig is het voor ons, vereenzelvigd te worden met de Wakamba’s, een negerstam, die volgens een missionaris,die er dertig jaar onder gewerkt heeft, door God geschapen schijnt te zijn om de medemens als slaaf te dienen; Makamba zou trouwens het enige woord niet zijn in het Papiamento, dat naar Afrika verwijst.

      Like

      1. Danki pa bo research. No ta un kos straño pa yama stranheronan un nòmber partikular, prinsipalmente na Afrika. Na West Afrika (Sénegal, The Gambia Guinea, i mas) su ekivalente pa makamba ta “toubab” ku kiermen tantu un hende blanku komo un hende estranhero. Mas den Afrika Sentral ta usa e palabra “nasara”.

        Like

    2. Bèrdat nos mester trata otro igual irespekto koló, religion, orígen, preferensia seksual, sekso e rasa. Ami no ta gusta usa e palabra makamba. Por sierto, banda di yamam nos makaku i ko-doño a deseá nos pa haña Typhoid, un infekshon bakterial fatal. Esaki e a hasi’é na momentu ku nos ta meimei di un pandemia. E kos aki ta kriminal.

      Like

    3. Den no papiamentu usual, nos no ta uza “Hulandés Europeo”. Ta dependé kon bo ekspresá e denominashon “Makamba”. Niun hende lo no sinti komo denigrante, si bo bisa, e señora, yufrou o mener Makamba. Na skol ta menernan Yu’i Kòrsou i menernan Makamba tabatin. Nos no ta yama nos mes “Hulandés Karibense” tòg? Ta Yu di Kòrsou o Kurasoleño, manero bo ta preferá.

      Pa loke ta trata e ekspreshon di doño di Miles Café:
      Bo no por ta biba riba e isla aki i tin klientenan lokal i pretendé di ke yama e isla “Isla di Makaku”, anto lanta doodleuk bisa Oops… Sorry…foutje ora bo haña krítika pisá!
      Ami tampoko lo drenta su negoshi, te ora ku di un forma sinsero, e demostrá na komunidat di Kòrsou ku ela arepentí.

      Nacho

      Like

  4. Ami no ta sa nunka ku e palabra makamba ta un palabra insulto pa un makamba. Un hende por splika mi di unda e palabra makamba a sali I kiko e ta nifica.

    Like

    1. Tin hende ta sinti nan mes discrimina/ongemakkelijk ora un hulandes europeo huza e palabra apeneiland pa Korsow.
      Tin hulandes Europeo ta sinti nan mes discrimina/ongemakkelijk ora e JDK (joe di korsow) huza e palabra Makamba ku nan.
      Tin Chines ku ta wordu discrimina tur dia ora e JDK jame ‘Chino’ na grandi den SU tienda.
      Tur 3 voorbeeld ta ‘namecalling’:no ta bon 👎🏽 😩.
      Sr Jonckheer su standpunt ta comprendibel pami: meste waak ‘namecalling’ di tur dos banda. No huza e palabranan ey pa loko paso por ofende otro sin bo ke. En general e hulandes europeo i e chinez no ta kore heringa buta drama mesora pero nan tambe por sinti nan mes ongemakkelijk. Meste refleha di tur 2 banda 😔

      Like

  5. Piskadónan di edad avansa na Aruba a siña mi ku tin un piska chikí ku ta yama Makamba. E piska pa su tamaño ta super nieuwsgierig. Sigun storia tbt referi na e Hulandesnan komo Makamba dor di nan nieuwsgierigheid en altijd vragen stellen. Ehempel: hombo bo ta muchu kaweta meskos ku e piska makamba om. Pero falta literatura pa konfirma esaki.

    Like

  6. There is a saying that the very young, the very old, and the intoxicated speak their minds.

    The very young because they don’t yet realize the consequences, the very old because they no longer care about the consequences, and the intoxicated because their filters have been removed.

    His intoxication excuse, therefore, is hardly exonerating.

    Like

  7. Mi ta di akuerdo ku e señor aki mester sinti konsekuentia di su expreshon ku muy probablemente ta kuarda ku su pensamentu fuma of no fuma! Boikot ta un manera pa hasi esaki, kita su permit si ta poko lew buska. Paso berdat e ta liber pa expresa su mes anke nos no ta gusta loke e ta pensa.

    Dulce Adelina, danki pa bo research. Ami a huza e palabra makamba na mucha inosentemente sin nuka mara nada negativo na esaki. Lo ta intresante pa sa kiko ta e otro banda di e medaja i ku berdat e palabra aki ta ofensivo of ku Hulandesnan Eutopeo ta sintinan mes ofende ku e palabra aki.

    Di otrobanda ami si ta sinti mi ofendi ku e palabra “allochtoon” ku hulandesnan eurpeo ta huza pa feferi na e otro hulandesnan.

    Nos falta krese hopi pa por papia di un reino hulandes berdadero. Kombersashonnan asina aki mester tuma loga mas frekuente ku partnernan.

    Saludos

    Like

  8. Ami no ta sinti mi insulta kue señor ei su deklarashon. Sigur nò awor ku ela ofresé su diskulpa. Di otro banda aparentemente si ta masha normal pa ekspresa desaprobashon di hulandes eropeo òf menospresio pa nan.
    Mi a siña ku mas importante ku loke hende hasi ku bo ta kon abo ta hasi loke nan hasi ku bo. “No one can make you feel inferior without your consent.” Eleanor Roosevelt.
    Ademas, e hòmber ta un habitante di Kòrsou.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s